Lapis ←

Volkeren en talen

Deze pagina legt zonder jargon uit welke volkeren en taalfamilies langs de oude routes van Azië medische kennis vervoerde.

Nuttige woorden (lees deze eerst)

Hier zijn tien ideeën, één zin is genoeg, kom terug als er een woord weer komt.

  • Taalfamilie

    Een groep talen die afstammen van een gemeenschappelijke voorouder als neefs in een familie.

  • Indoeuropese

    Het is een grote taalfamilie. Het omvat onder andere Grieks, Latijn en zijn dochters (Frans...), Sanskriet en ook Tocharisch (nu uitgestorven).

  • Indisch-Arisch

    Een tak van de Indo-Europese taal die vooral in Zuid-Azië wordt gesproken.

  • Iraans (taal)

    Het is een andere Indoeuropese tak. Het Khotanese en het Sogdiane horen hier bij. Niet hetzelfde als het huidige land Iran: hier bedoelen we historische talen.

  • Chinese-Tibetaanse

    Een taalfamilie die onder andere Chinees en Tibetaans omvat.

  • Gandhāra

    Een historische regio rond het huidige noorden van Pakistan en het oosten van Afghanistan.

  • Zijdwegen

    Een netwerk van handelsroutes (niet één enkele weg) die Oost-Azië, Centraal-Azië, India, Iran en de Middellandse Zee verbindt.

  • Ayurveda

    Een wetenschappelijk medisch systeem van Zuid-Azië, met teksten, planten en zorgpraktijken die over een lange tijd zijn doorgegeven.

  • Sowa Rigpa

    De wetenschappelijke naam van een medische traditie (letterlijk wetenschap van genezing).

  • Handschrift

    Een handgeschreven tekst, vaak op birkjas, palmblaad of papier.

Het wisseldiagram

Stel je een kruispunt voor, niet een eenrichtingsweg.

1. De Indusvallei

Wat is dat ?
Een oude stedelijke beschaving (Harappa, Mohenjo-daro).
Waar ?
Het Indus-bewas, voornamelijk in het huidige Pakistan en het westen van India.
Wanneer
Ongeveer het 3e tot 2e millennium v.Chr. (datums gedebatteerd).

De Medicijn-Boeddha is nog niet er. Maar het is op deze Zuid-Aziatische grond dat Ayurveda en andere medische kennis later vorm kreeg.[1].

Waarom dit belangrijk is: De wetenschappelijke geneeskunde in de regio is niet uit het niets in de middeleeuwen verschenen; het is gebaseerd op een zeer lang stedelijk en technisch verleden.

2. Gandhara, Taxila en Gilgit

Wat is dat ?
Een boeddhistisch en medisch kruispunt; Taxila was een geleerde stad; Gilgit leverde belangrijke manuscripten.
Waar ?
Vandaag het noorden van Pakistan en het oosten van Afghanistan (oud Gandhara).
Wanneer
De Griekse-Buddha-wereld floreerde vooral in de vroege eeuwen n.Chr.; Gilgit-handschriften werden in 1931 gevonden.

Een Sanskriet manuscript van de Medicijn-Boeddha sūtra behoort tot de Gilgit manuscripten. Oude Gandhara inclusief Taxila verbonden India, Centraal-Azië en de Helleniziseerde wereld.[2].

Waarom dit belangrijk is: Het is een van de eerste plaatsen waar een belangrijke Medicijn-Boeddha-tekst wordt bevestigd, in een zone van intense uitwisseling.

3. De Griekse wereld en Asclepius (een parallel)

Wat is dat ?
Asclepius is de Griekse god van de geneeskunde; zijn heiligdommen (Asklepieia) genezen over de hele hellenistische wereld.
Waar ?
De Griekse en Hellenistische wereld; blijvende contacten in Gandhara.
Wanneer
Classieke en hellenistische oudheid; Griekse-boeddhistische kunst in de vroege eeuwen n.Chr.

In Gandhara tonen de Griekse-Buddhistische kunst en cultuur een blijvende uitwisseling tussen de Griekse en Indiase werelden[3]Historici vergelijken deze naburige genezingsfiguren soms.

Belangrijk punt: Er is geen enkele bron die een directe fusie tussen Asclepius en Bhaiṣajyaguru (Medicijn-Boeddha) bewijst.[4].

Waarom dit belangrijk is: Dus verwarren we niet de culturele buurt met dezelfde god.

Deze site belooft geen genezing.

4. De Tochariërs (- Ik ben niet bang., Turfan)

Wat is dat ?
Volkeren van de noordelijke Tarim-oasen; Tocharische talen A en B (uitgestorven), een aparte Indoeuropese tak.
Waar ?
Noordelijke Tarim-oasen (met name - Ik ben niet bang. en Turfan), Centraal-Azië.
Wanneer
Teksten voornamelijk uit het eerste millennium n.Chr.

De meeste Tocharische teksten die nog bestaan, zijn boeddhistisch. Hun medische woordenschat leent zich sterk aan Midden-Indische en Iraanse (vaak via Khotanese): bewijs van noord-zuid-uitwisseling in het bassin, niet van een enkele weg[5].

Waarom dit belangrijk is: Tocharian toont aan dat talen die verwant waren aan de Europese talen ver in het oosten bestonden en dat daar al medische kennis verspreid was.

5. Hoedan en de Sogdien

Wat is dat ?
Hoedan: een Iraans koninkrijk op het zuidelijke Tarim dat boeddhistische en ayurvedische teksten vertaalde.
Waar ?
Zuidelijk Tarim (Hoedan); Sogdiese steden verder ten westen, verbonden met de oasen.
Wanneer
Eerste millennium na Christus, tijdperk van de Zijderoute.

Hoedan verstuurde Ayurvedische teksten (zoals de Siddhasāra en de Jīvakapustaka) naast het Mahāyāna-boeddhisme.[6].

Waarom dit belangrijk is: Zonder deze vertalers en handelaren zouden veel medische teksten de woestijn niet hebben oversteken.

6. Sowa Rigpa: een plural synthese

Wat is dat ?
Een wetenschappelijke medische traditie (wetenschap van genezing).
Waar ?
Gepraktiseerd in verschillende hooglanden en binnen Aziatische samenlevingen (moderne namen en grenzen variëren).
Wanneer
Een wetenschappelijke synthese is over verschillende eeuwen ontstaan, met oudere en nieuwere lagen.

Sowa Rigpa brengt bijdragen samen: Ayurveda, Chinese inputs, Perzisch / Grieks-Arabisch leren, en lokale kennis van planten en mineralen (materia medica).[7].

Waarom dit belangrijk is: De Commissie heeft de Commissie in haar verslag verzocht om een voorstel voor een verordening betreffende de toepassing van de richtlijnen inzake de bescherming van de gezondheid van de mens.

- Wat is er ? De volgende pagina's bevatten de namen van historische volkeren en regio's, geen modern land boven een ander staat en geen geneesmiddel belooft.

Bronnen

  1. Indus Valley beschaving Wikipedia • op Ayurveda en Taxila: Naqvi, Een studie van boeddhistische geneeskunde en chirurgie in Gandhara
  2. Gilgit-handschriften · Naqvi, op. cit. · Taxila-instrumenten (Marshall-graven)
  3. A. Foucher, LArt gréco-bouddhique du Gandhâra (1905–) · Grieks-boeddhisme Wikipedia
  4. Asklepios / boeddhistische genezingscijfers parallel: open wetenschappelijke discussie; geen vastgestelde gelijkwaardigheid met Bhaiṣajyaguru (Birnbaum, The Healing Buddha, 1979)
  5. Dragoni / Peyrot et al., Materia Medica Tocharo-Hvatanica, BSOAS — doi · Tocharische talen
  6. Emmerick / Maggi over de Khotanese literatuur · Khotanese medische teksten (Siddhasāra, Jīvakapustaka) · Sogdia Wikipedia
  7. Geneeskunde en genezing in Tibetaanse samenlevingen (plurale Sowa Rigpa synthese) · Yang Ga / Kilty over de Indiase bijdragen

← Terug naar het hoofdstuk Volken