Phật Dược Sư: lịch sử và hình tượng
Đức Phật Dược Sư từ đâu đến, nhận biết Ngài thế nào và mỗi truyền thống thể hiện Ngài ra sao.
Phật Dược Sư, tiếng Phạn là Bhaiṣajyaguru, là một vị Phật của Phật giáo Đại thừa. Kinh điển chính của Ngài, Kinh Dược Sư, đã được biết đến ở Ấn Độ: những mảnh bản chép tay tiếng Phạn được tìm thấy tại Gilgit, nay thuộc Pakistan. Kinh được dịch sang chữ Hán nhiều lần, nổi tiếng nhất là bản của ngài Huyền Trang năm 650 và bản của ngài Nghĩa Tịnh đầu thế kỷ VIII.
Cách nhận biết Ngài
- Thân màu xanh thẳm, được kinh văn ví với lưu ly (vaiḍūrya).
- Tư thế ngồi kiết già thiền định.
- Tay trái đặt trên đùi, cầm bát thuốc hoặc hộp thuốc.
- Tay phải hướng xuống trong ấn ban nguyện, thường cầm một nhánh a-lê-lặc (arura), loại quả có mặt khắp nơi trong các dược điển truyền thống châu Á.
Mỗi truyền thống một vẻ
Ở Tây Tạng, Sangye Menla thường được vẽ cùng bảy vị Phật Dược Sư khác, tạo thành nhóm Tám Phật Dược Sư. Ở Trung Hoa, Ngài thường được thờ trong chánh điện bên cạnh Phật Thích Ca và Phật A Di Đà. Ở Nhật Bản, Yakushi Nyorai thường cầm một hộp thuốc nhỏ ở tay trái, tay phải giơ lên, hai bên có Nhật Quang Bồ Tát và Nguyệt Quang Bồ Tát, cùng Mười Hai Thần Tướng hộ vệ. Tại Việt Nam, Phật Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai được tôn kính rộng rãi, nhiều chùa tụng Kinh Dược Sư cầu an vào dịp đầu năm.
Tìm hiểu thêm
Những khác biệt này hiện rõ trong mục tượng và thangka của danh mục. Kinh điển và sách chú giải nằm trong mục sách.
Đọc bài viếtBhaiṣajyaguru, Menla, Yaoshi, Yakushi: tên gọi ở mỗi nước