Thangka Buddy Medycyny: jak maluje się święty błękit
Skodyfikowane miary, kamienne pigmenty, spojrzenie malowane na końcu: tajemnice obrazu, który jest tyleż księgą, co obrazem.
Thangka to obraz na bawełnianym płótnie, oprawiony w jedwabny brokat i zawieszany. Thangki Buddy Medycyny należą do najpiękniejszych i najbardziej rozpowszechnionych. Służą medytacji, nauczaniu i świętej dekoracji świątyń.
Obraz „mierzony”
Ciało Buddy nie jest wymyślane: podlega proporcjom ustalonym przez teksty ikonometryczne. Malarz zaczyna od narysowania siatki kredą lub węglem, a następnie umieszcza głowę, tułów i kolana według jednostek miary wziętych z szerokości palców samego wizerunku. Dzięki temu thangki mają harmonię, a znawca może sprawdzić, czy posąg lub obraz respektuje tradycję.
Kolory z gór
Płótno gruntuje się kredą i klejem zwierzęcym, a potem poleruje. Tradycyjne pigmenty są mineralne i roślinne: azuryt i indygo na błękity, malachit na zielenie, cynober na czerwienie, aurypigment na żółcie i złoty proszek na ozdoby. Lapis lazuli, bardzo drogi, rezerwowano dla wyjątkowych dzieł. Żywe, trwałe kolory przeniosły przez wieki takie dzieła jak thangka z XIII–XIV wieku w Art Institute of Chicago, która zdobi stronę główną tego serwisu.
Oko, które się otwiera
W wielu liniach przekazu oczy Buddy maluje się na końcu, w chwili skupienia, po czym wizerunek konsekruje lama. Obrzęd ten przenosi przedmiot z dekoracji w podporę praktyki.
Szkoły
Thangki maluje się w kilku stylach. Style tybetańskie Menri i Karma Gadri przejęły wpływy malarstwa chińskiego, zwłaszcza w pejzażach; malarze newarscy z doliny Kathmandu, których pracownie dostarczają dużą część dzisiejszych thangek, mają własną manierę, bogatszą w motywy. W Japonii obrazy Yakushi na jedwabiu lub papierze podążają za inną tradycją, bliższą Chinom epoki Tang, jak zwój z epoki Kamakura z dwunastoma generałami w Cleveland Museum of Art.
Obrazy do nauczania medycyny
Tybet stworzył zespół obrazów medycznych bez sobie równych: 79 thangek ilustrujących „Niebieski Beryl” (Vaiḍūrya sngon po), wielki komentarz do traktatu medycznego Cztery Tantry, zamówiony pod koniec XVII wieku przez regenta Desi Sangye Gyatso. Ukazują rośliny, narządy, narzędzia. Lekarze tybetańscy używali ich jak tablic anatomicznych. Pierwsza tablica serii przedstawia Buddę Medycyny i jego pałac.
Dobry wybór
Dobra thangka ma czysty rysunek, wyraziste kolory, szczegółowe twarze i ikonografię zgodną z opisem. Nasz przewodnik jak wybrać thangkę podaje praktyczne wskazówki, a katalog oferuje thangki z kilku pracowni.
Źródła
Klasyka: Jackson i Jackson, Tibetan Thangka Painting: Methods and Materials (1984); Janet Gyatso, Being Human in a Buddhist World (2015) w sprawie obrazów medycznych; karty muzealne cytowanych dzieł (Art Institute of Chicago, Cleveland Museum of Art, Rubin Museum).
Przeczytaj artykułYakushi-ji: świątynia zrodzona ze ślubu uzdrowienia cesarzowej