นครวัด: กษัตริย์ผู้สร้างโรงพยาบาลหนึ่งร้อยสองแห่งภายใต้สายพระเนตรพระพุทธเจ้าหมอ

ในศตวรรษที่ 12 พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (ราว 1122–1218) ทรงทำให้ความกรุณาเป็นนโยบายของรัฐ ผลงานของพระองค์มีถนน ที่พักสำหรับนักเดินทาง และเหนือสิ่งอื่นใดคือเครือข่ายโรงพยาบาล ข้อความที่กล่าวถึงจารึกเป็นภาษาสันสกฤตบนศิลาจารึกใหญ่ของปราสาทตาพรหม ลงปี 1186

ศิลาจารึกกล่าวว่าอย่างไร

จารึกตาพรหม (K. 273) ระบุว่าพระมหากษัตริย์ทรงตั้งอโรคยศาลหนึ่งร้อยสองแห่ง แปลตรงตัวว่า "เรือนแห่งสุขภาพ" กระจายทั่วราชอาณาจักร จารึกลงรายละเอียดข้าวสาร เครื่องนุ่งห่ม เครื่องบูชา และวัตถุยาที่จัดสรรรายปี รวมทั้งบุคลากรประจำแต่ละแห่ง จารึกยังกล่าวถึงเทพผู้พิทักษ์ของแต่ละเรือน

พระพุทธเจ้าหมอผู้พิทักษ์

โรงพยาบาลทุกแห่งมีไภษัชยคุรุไวฑูรยประภา พระพุทธเจ้าหมอ เป็นเทพ ประทับพร้อมพระโพธิสัตว์สองพระองค์ คือสูรยไวโรจนะและจันทรไวโรจนะ ซึ่งสะท้อนพระโพธิสัตว์สุริยประภาและจันทรประภาในประเพณีจีนและญี่ปุ่น นี่เป็นหลักฐานเก่าแก่ที่สุดชิ้นหนึ่งของการนับถือพระพุทธเจ้าหมอโดยรัฐในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเป็นหนึ่งในไม่กี่หลักฐานจากข้อความที่ชัดเจนของพระตรีเอกานุภาพนี้

นอกเหนือจากนครวัด

ศิลาจารึกอื่นยืนยันว่าโครงการดำเนินนอกเมืองหลวง ศิลาจารึกสายฝง ซึ่งพบในลาวปัจจุบัน ใกล้เวียงจันทน์ (K. 368) ใช้ถ้อยคำเดียวกับจารึกตาพรหมและให้ฉบับสำหรับโรงพยาบาลของภูมิภาค

สิ่งที่พูดได้และพูดไม่ได้

• ทราบว่ากษัตริย์ทรงตั้งเครือข่ายโรงพยาบาล และมีการนับถือพระพุทธเจ้าหมอผูกพันอยู่
• ทราบน้อยกว่าว่าโรงพยาบาลเหล่านี้ดำเนินงานจริงอย่างไร ไม่มีทะเบียนผู้ป่วยหรือคำบรรยายทางการแพทย์ที่แม่นยำ
• ซากอาคารบางแห่งถูกระบุในภาคสนามแล้ว แต่ส่วนใหญ่สูญหายไป

ไปให้ไกลกว่านี้

เพื่อวางนครวัดในการเดินทางของความเชื่อ อ่าน จากอินเดียสู่เวียดนาม

ข้อที่ยังไม่แน่ชัด

จำนวนหนึ่งร้อยสองแห่งเป็นตัวเลขของศิลาจารึก ไม่ทราบว่าเปิดดำเนินการจริงกี่แห่ง

แหล่งอ้างอิง

จารึกตาพรหม K. 273 (แปลโดยจอร์จ เซเดส์, 1906); จารึกสายฝง K. 368; Wikipedia, "Arogayasala"; Angkor Database, "Bhaisajyaguru and Tantric Medicine in Jayavarman VII Hospitals"

อ่านบทความเกาหลี: ยักซายอแร พระพุทธเจ้าผู้รับใช้อาณาจักรชิลลา

ดูแคตตาล็อกทั้งหมด