ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အနုပညာသမိုင်း- တွန်ဟွမ်၊ နာရ၊ ရုပ်ပုံသင်္ကေတ

အသိပညာ

• အတည်ပြုပြီး

  တွန်ဟွမ်ရှိ မိုကောင်ဂူ အမှတ် ၂၂၀ ၏ မြောက်ဘက်နံရံတွင် ဗောဓိသတ်များ၊ စစ်သူကြီးများ၊ ဆီမီးများနှင့် ကခုန်သူများနှင့်အတူ ရပ်တော်မူသော ဆေးဘုရား ခုနစ်ဆူ၏ ပန်းချီကားကြီး ရှိသည်။ ကျန်းကွမ် ၁၆ နှစ်မြောက် (၆၄၂) မင်ရေးကမ္ပည်းများက ပန်းချီ၏ ခုနှစ်ကို သတ်မှတ်ပေးပြီး ဂူကို ကျိုင်မိသားစုက လှူဒါန်းခဲ့သည်။

  ကိုးကားချက်များ 1 2 3

• အတည်ပြုပြီး

  မိုကောင်ဂူ အမှတ် ၁၇ (ပိတ်ထားသော «စာကြည့်တိုက်ဂူ») တွင် အော်ရယ် စတိုင်းသည် ဆေးဘုရား၏ ပိုးထည်ပန်းချီများကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ယခု ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင် ရှိသည်၊ ၎င်းတို့ထဲတွင် «ဆေးဘုရား၏ သန့်ရှင်းသောမြေ» ကားကြီး (1919,0101,0.32) နှင့် သပိတ်ကိုင်ထားသော ဘုရားရုပ်ပုံ (1919,0101,0.27၊ ၉ ရာစုနှောင်း–၁၀ ရာစုအစ) ပါဝင်သည်။

  ကိုးကားချက်များ 4 5 6

• အငြင်းပွားဆဲ

  ဆေးဘုရား၏ သန့်ရှင်းသောမြေ ကားကြီးတွင် ၈၃၆ ခုနှစ်ဟု ဖော်ပြသော တရုတ်နှင့် တိဗက် ကမ္ပည်းများ ပါရှိသည်၊ နောက်ပိုင်းမှ ပြုလုပ်ခဲ့နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံတကာ တွန်ဟွမ် အစီအစဉ်က မှတ်ချက်ပြုသည်။

  ကိုးကားချက်များ 6 4

• အတည်ပြုပြီး

  ဆေးဘုရား၏ နံရံပန်းချီကြီး နှစ်ခုသည် ကွမ်ရှန်း ကျောင်းတိုက် (ဟုန်ထုန်၊ ရှန်းရှီး) မှ ဆင်းသက်လာသည်- ယွမ်ခေတ် (၁၃၁၉ ခန့်) မှ တစ်ခုကို နယူးယောက် မက်ထရိုပိုလီတန် ပြတိုက်တွင် ပြသထားပြီး၊ မင်ခေတ် (၁၄၇၆ ခန့်) မှ အခြားတစ်ခုသည် ဖီလာဒဲလ်ဖီးယား ပန်ပြတိုက်ပိုင် ဖြစ်ကာ ထိန်းသိမ်းပြုပြင်နေဆဲဖြစ်၍ ပြသထားခြင်း မရှိပါ။

  ကိုးကားချက်များ 7 8 9

• အတည်ပြုပြီး

  ဧကရာဇ် တန်မုသည် ၆၈၀ တွင် မိဖုရား ရောဂါပျောက်ကင်းရန် ယာကုရှိဂျိကို တည်ဆောက်ရန် သစ္စာပြုခဲ့သည်၊ ၇၁၈ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဘုရားကျောင်းကို ဖူဂျီဝါရာ-ကျိုမှ နာရ (ဟေးဂျိုး-ကျို) သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် «ရှေးနာရ၏ သမိုင်းဝင် အထိမ်းအမှတ်များ» (ယူနက်စကို) ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။

  ကိုးကားချက်များ 10 11

• အငြင်းပွားဆဲ

  ယာကုရှိဂျိ ရွှေဆောင်ရှိ ရွှေချ ကြေးရုပ်တုသုံးဆူကို ၇ ရာစုနှောင်းတွင် ဖူဂျီဝါရာ-ကျိုတွင် သွန်းလုပ်ပြီး နာရသို့ သယ်ဆောင်ခဲ့သလော၊ သို့မဟုတ် ၇၁၈ နောက်ပိုင်း နာရတွင် ပြန်လည် သွန်းလုပ်ခဲ့သလော။ ၎င်းသည် ဂျပန်အနုပညာသမိုင်း၏ အငြင်းပွားမှုကြီး တစ်ခုဖြစ်သည်၊ ဂျာနပ်စ်က «၇ ရာစုနှောင်း သို့မဟုတ် ၇၁၈» ဟု သတ်မှတ်သည်။

  ကိုးကားချက်များ 12 13 10

• အတည်ပြုပြီး

  ဂျပန်တွင် ယာကုရှိ၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာမှာ လက်ဝဲလက်ရှိ ဆေးအိုး ဖြစ်သည်၊ ၎င်းကို သုတ်များတွင် မဖော်ပြထားဘဲ ဂျပန်၏ အစောပိုင်း ရုပ်ပုံများကို ရှာကျ (ဂေါတမ) ရုပ်ပုံများမှ ခွဲခြားရန် ခက်ခဲသည်။

  ကိုးကားချက်များ 12

• အတည်ပြုပြီး

  တိဗက်နှင့် ဟိမဝန္တာ အနုပညာတွင် ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အပြာရောင်၊ ထိုင်တော်မူလျက်၊ လက်ဝဲတွင် သပိတ်နှင့် လက်ယာတွင် ဖန်ခါးသီးကိုင်း ကိုင်ဆောင်ထားသည်။

  ကိုးကားချက်များ 14

ကိုးကားချက်များ

1. Dunhuang Academy (敦煌研究院), 莫高窟第220窟. www.dha.ac.cn
2. University of Washington Dunhuang Project, “Mogao Cave 220 Overview”. www.dunhuang.ds.lib.uw.edu
3. UNESCO World Heritage Centre, “Mogao Caves”. whc.unesco.org
4. British Museum, 1919,0101,0.32, Paradise of Bhaiṣajyaguru, ink and colour on silk, Cave 17, Dunhuang. www.britishmuseum.org
5. British Museum, 1919,0101,0.27, painting of Bhaiṣajyaguru holding a bowl, late 9th–early 10th century. www.britishmuseum.org
6. International Dunhuang Programme (British Library), “Shaping the Stein collection’s Dunhuang corpus (2)”. idp.bl.uk
7. The Metropolitan Museum of Art, “Buddha of Medicine Bhaishajyaguru (Yaoshi fo)”, 65.29.2. www.metmuseum.org
8. Penn Museum, “Mural Painting”, C688. collections.penn.museum
9. Penn Museum, “Preserving Buddhist Murals”. www.penn.museum
10. Yakushi-ji (official site), “Yakushiji Digital Picture Scroll”. www.yakushiji.or.jp
11. UNESCO World Heritage Centre, “Historic Monuments of Ancient Nara”. whc.unesco.org
12. JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), entry “Yakushi”. www.aisf.or.jp
13. CiNii Research, “On the creation and transfer of the Yakushi Triad at Yakushiji”. cir.nii.ac.jp
14. Raoul Birnbaum, The Healing Buddha, Shambhala, 1979 (rev. 1989). (စာအုပ်)

လင့်ခ်များကို ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁၅ တွင် စစ်ဆေးထားသည်။

ခေါင်းစဉ်များ

• သုတ်နှင့် ၎င်း၏ မူကွဲများ- ကျမ်းစာသမိုင်း
• ကုသခြင်းဆိုင်ရာ ဓလေ့ထုံးတမ်းများ၏ မနုဿဗေဒ
• ဆေးဘုရားနှင့် တိဗက်ဆေးပညာ (ဂျူရှီ)
• ယူဆချက်များနှင့် အငြင်းပွားမှုများ- ဂရိနှင့် အိန္ဒိယ