Bhaiṣajyaguru, Bhaiṣajyarāja, Dhanvantari: niet te verwarren
Drie gelijkende namen, drie verschillende figuren: een korte gids zodat je je nooit vergist voor een beeld of een boek.
Wie zoekt naar voorwerpen of boeken over de Medicijnboeddha, komt vaak gelijkende namen tegen, soms verward. Hier volgen de belangrijkste.
Bhaiṣajyaguru, de Medicijnboeddha
Hij is een Boeddha: die van de soetra van de Geneesmeester, van het zuivere land van lapis lazuli, blauw, met een schaal en een myrobalan. In het Chinees: Yaoshi Fo; in het Japans: Yakushi Nyorai; in het Tibetaans: Sangye Menla.
Bhaiṣajyarāja, de ‘koning der geneesmiddelen’
Hij is een bodhisattva, geen Boeddha. Hij verschijnt in de Lotussoetra, hoofdstuk 23, getiteld ‘De vroegere zaken van de bodhisattva Bhaiṣajyarāja’. Het verhaal vertelt hoe hij in een vorig leven een extreem offer van zijn eigen lichaam bracht. In het Chinees: Yaowang Pusa (藥王菩薩). Zijn naam lijkt erop (‘Bhaiṣajya’, geneesmiddel), wat de bron van de verwarring is.
Yaowang, de ‘koning der artsen’ in China
In de Chinese volksreligie noemt ‘Yaowang’ ook figuren van de geneeskunde: een zeer vereerde is de arts Sun Simiao (zevende eeuw), naar wie verscheidene tempels zijn genoemd. Hij is noch een Boeddha noch een bodhisattva.
Dhanvantari
In de Indiase traditie is Dhanvantari de arts van de goden en een figuur van de ayurveda, vaak vereerd in het hindoeïsme. Hij heeft geen directe historische band met de Medicijnboeddha, hoewel de namen die met geneeskunde te maken hebben op elkaar lijken.
Hoe onderscheid je ze
- Een blauwe Boeddha met een schaal en een plant: Bhaiṣajyaguru (Menla, Yakushi, Yaoshi).
- Een bodhisattva van de Lotussoetra: Bhaiṣajyarāja.
- Een Chinese arts vereerd in een volkstempel: Sun Simiao.
- Een arts van de Indiase goden: Dhanvantari.
In de catalogus nemen we alleen de eerste op. Zie de namen per land.
Bronnen
Lotussoetra, hfst. 23 (vert. Kumārajīva); Princeton Dictionary of Buddhism, lemma’s ‘Bhaiṣajyarāja’ en ‘Bhaiṣajyaguru’; Wikipedia, ‘Sun Simiao’.
Artikel lezenWaar je de Medicijnboeddha in musea over de hele wereld kunt zien