ไภษัชยคุรุ ไภษัชยราช ธันวันตรี: อย่าสับสน "ปรมาจารย์แห่งยา"
สามชื่อที่คล้ายกัน สามบุคคลที่ต่างกัน คู่มือเล็ก ๆ เพื่อไม่ให้พลาดเมื่ออยู่หน้ารูปปั้นหรือหนังสือ

เมื่อค้นหาสิ่งของหรือหนังสือเกี่ยวกับพระพุทธเจ้าหมอ มักพบชื่อใกล้เคียงกันซึ่งบางครั้งถูกสับสน นี่คือชื่อหลัก
ไภษัชยคุรุ พระพุทธเจ้าหมอ
เป็นพระพุทธเจ้า ผู้เป็นองค์ในพระสูตรพระผู้เป็นนายแห่งการแพทย์ แห่งแดนบริสุทธิ์ลาพิสลาซูลี พระวรกายสีน้ำเงิน ถือบาตรและสมอ ภาษาจีน: เหยาซือฝั ภาษาญี่ปุ่น: ยาคุชินโยไร ภาษาทิเบต: สังเกย์ เมนลา
ไภษัชยราช "ราชาแห่งยา"
เป็นพระโพธิสัตว์ ไม่ใช่พระพุทธเจ้า ปรากฏในสัทธรรมปุณฑริกสูตร บทที่ 23 ชื่อ "การกระทำในอดีตของพระโพธิสัตว์ไภษัชยราช" เรื่องเล่าว่าในอดีตชาติท่านถวายร่างกายของตนเป็นเครื่องบูชาอย่างสุดโต่ง ภาษาจีน: เหยาหวังผูซา (藥王菩薩) ชื่อใกล้เคียง ("ไภษัชยะ" คือยา) และนั่นคือที่มาของความสับสน
เหยาหวัง "ราชาแห่งแพทย์" ในจีน
ในศาสนาพื้นบ้านจีน "เหยาหวัง" ยังหมายถึงบุคคลแห่งการแพทย์ด้วย หนึ่งในนั้นที่เคารพมากคือแพทย์ซุน ซือเหมี่ยว (ศตวรรษที่ 7) ซึ่งมีหลายศาลเจ้าใช้ชื่อของเขา ไม่ใช่พระพุทธเจ้าและไม่ใช่พระโพธิสัตว์
ธันวันตรี
ในประเพณีอินเดีย ธันวันตรีเป็นแพทย์ของเทพและบุคคลแห่งอายุรเวท ได้รับการเคารพในศาสนาฮินดู ไม่มีความเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์โดยตรงกับพระพุทธเจ้าหมอ แม้ชื่อที่เกี่ยวกับยาจะคล้ายกัน
วิธีแยกแยะ
- พระพุทธเจ้าสีน้ำเงิน ถือบาตรและพืช: ไภษัชยคุรุ (เมนลา ยาคุชิ เหยาซือ)
- พระโพธิสัตว์ในสัทธรรมปุณฑริกสูตร: ไภษัชยราช
- แพทย์จีนที่เคารพในศาลเจ้าพื้นบ้าน: ซุน ซือเหมี่ยว
- แพทย์ของเทพอินเดีย: ธันวันตรี
ในแคตตาล็อกเรารวมเพียงองค์แรก ดู นามตามประเทศต่าง ๆ
แหล่งอ้างอิง
สัทธรรมปุณฑริกสูตร บทที่ 23 (แปลโดยกุมารชีพ); Princeton Dictionary of Buddhism, รายการ "Bhaiṣajyarāja" และ "Bhaiṣajyaguru"; Wikipedia, "Sun Simiao"
อ่านบทความชมพระพุทธเจ้าหมอในพิพิธภัณฑ์ทั่วโลก