Lapis

Artykuły

Wschodnia czysta kraina: Vaiḍūryanirbhāsa, kraina światła lapis lazuli

Poza światami tak licznymi jak ziarna piasku w Gangesie: kraina, której ziemia jest niebieskim kamieniem i do której, jak mówi sutra, można dotrzeć myślą.

Thangka tybetańska
Thangka tybetańska · 1201–1400 · Art Institute of Chicago

Wielu zna Zachodnią Czystą Krainę, Buddy Amitabhy. Mniej osób zna jej wschodnią siostrę, w której włada Bhaiṣajyaguru: Vaiḍūryanirbhāsa, „Czyste Światło Lapis Lazuli”.

Gdzie leży?

Według sutry leży na wschodzie, poza dziesięciokrotnie większą liczbą krain buddy niż ziaren piasku w Gangesie. To nie odległość w kilometrach, lecz obraz: kraina tak daleka, że można do niej dotrzeć tylko myślą i zasługą.

Jak wygląda?

Ziemia jest z lapis lazuli; złote sznury wyznaczają ścieżki. Mury, wieże, pałace i bramy zbudowano z siedmiu klejnotów. Według tekstu ma takie samo piękno jak kraina Amitabhy na zachodzie. Tekst opisuje ją bez złych losów i bez cierpienia. Obok niego stoją dwaj bodhisattwowie: Sūryaprabha (Nikkō, „światło słońca”) i Candraprabha (Gakkō, „światło księżyca”). Prowadzą oni mnóstwo bodhisattwów tej krainy.

Odrodzić się tam albo tylko o niej myśleć

Jedna idea sutry jest ważna: możliwość odrodzenia w tej czystej krainie, jak w krainie Amitabhy. Sutra mówi także, że ci, którzy w godzinie śmierci usłyszeli imię Bhaiṣajyaguru, są prowadzeni przez ośmiu bodhisattwów do tej krainy. To pociecha dla umierających i nadzieja dla żyjących.

Raj na ścianach: jaskinie Dunhuang

Ten temat malowano w Dunhuang, na skraju pustyni Gobi, w jaskiniach Mogao, gdzie malowidła ścienne z epoki Tang i późniejsze przedstawiają czystą krainę Bhaiṣajyaguru: Buddę na tronie, otoczonego bodhisattwami i budynkami o wygiętych dachach, ze sceną dwunastu ślubów i „dziewięciu przedwczesnych śmierci”. Malowidła te są dziś ważnymi świadectwami sztuki buddyjskiej Azji Środkowej.

Niebieski świat w Japonii

Japońscy malarze przedstawiali tę niebieskawą krainę na zwojach i na cokołach posągów. Złota sala Yakushi-ji w Narze ma cokół niezwykłego bogactwa, z arabeskami winorośli i postaciami ze Szlaku Jedwabnego: kawałek Azji Środkowej na wyspie Wschodzącego Słońca. Zobacz Yakushi-ji.

Co znaczy „czysta kraina”?

W mahajanie czysta kraina jest polem działania Buddy: przestrzenią ukształtowaną przez jego śluby i zasługę, w której łatwiej praktykować. Wielu nauczycieli rozumie ją zarówno jako odległe miejsce, jak i stan umysłu praktykującego. Dlatego można też powiedzieć, że lapis lazuli w sutrze jest przede wszystkim językiem jasności.

Źródła

Sutra Buddy Medycyny (Xuanzang, Taishō 450); Raoul Birnbaum, The Healing Buddha (1979); Dunhuang Academy (jaskinie Mogao). Dokładne przedstawienia różnią się w zależności od jaskini i epoki.

Zobacz cały katalog