Sutra i jej wersje: historia tekstu

Wiedza

• Ustalone

  Sanskryckie rękopisy Sutry Mistrza Medycyny (Bhaiṣajyaguru-sūtra) na korze brzozowej należą do rękopisów z Gilgitu, odnajdywanych od 1931 r. i datowanych paleograficznie na V–VI wiek. Od 2017 r. zbiór figuruje w rejestrze UNESCO Pamięć Świata.

  Źródła 1 2

• Ustalone

  Nalinaksha Dutt opublikował pierwsze wydanie w 1939 r. W 1978 r. Gregory Schopen wydał edycję krytyczną («redakcja A») z wersją tybetańską i przekładem angielskim. W 2025 r. ukazało się pełne faksymile rękopisu z Nowego Delhi.

  Źródła 3 2 4

• Ustalone

  Kanon chiński zachowuje kilka przekładów: Dharmagupty (615, T449), Xuanzanga (650, T450), najczęściej recytowany, oraz Yijinga (707, T451), który mówi o siedmiu Buddach Medycyny.

  Źródła 5 6 7 8

• Sporne

  Starsza wersja znajduje się w 12. zwoju Sutry konsekracji (Guanding jing, T1331), którą tradycja przypisuje tłumaczowi Śrīmitrze (IV wiek). Wielu badaczy, w tym Michel Strickmann, uważa ją raczej za chiński utwór z V wieku; status tej wersji pozostaje sporny.

  Źródła 9 10

• Ustalone

  Kanon tybetański zawiera dwie sutry: jedną poświęconą wyłącznie Buddzie Medycyny, drugą siedmiu Buddom; Schopen wydał obie wersje tybetańskie.

  Źródła 2

• Sporne

  Dokładne miejsce i czas powstania sutry są nieznane. JAANUS zauważa, że imię Buddy Medycyny pojawia się w około piętnastu tekstach przełożonych na chiński między III a V wiekiem, a jego kult był, jak się wydaje, szczególnie popularny w Azji Środkowej.

  Źródła 8 2

• Wiara

  Według samej sutry Budda Śākyamuni wygłosił ją w Vaiśālī na prośbę bodhisattwy Mañjuśrī, opisując dwanaście ślubowań Buddy Medycyny i jego Czystą Krainę na Wschodzie.

  Źródła 6

Źródła

1. UNESCO, Memory of the World Register: “Gilgit Manuscript” (inscribed 2017). www.unesco.org
2. Gregory Schopen, The Bhaiṣajyaguru-sūtra and the Buddhism of Gilgit, PhD thesis, Australian National University, 1978. openresearch-repository.anu.edu.au
3. Nalinaksha Dutt (ed.), Gilgit Manuscripts, vol. I, Srinagar / Calcutta, 1939. (książka)
4. J.-U. Hartmann, G. Melzer, T. Fukita (eds.), Gilgit Manuscripts in the National Archives of India, Facsimile Edition, vol. II.6: The Bhaiṣajyagurusūtra, National Archives of India / IRIAB Soka University, 2025 (announcement, H-Net). networks.h-net.org
5. CBETA, Taishō T449, 佛說藥師如來本願經 (Dharmagupta, 615). cbetaonline.dila.edu.tw
6. CBETA, Taishō T450, 藥師琉璃光如來本願功德經 (Xuanzang, 650). cbetaonline.dila.edu.tw
7. CBETA, Taishō T451, 藥師琉璃光七佛本願功德經 (Yijing, 707). cbetaonline.dila.edu.tw
8. JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), entry “Yakushi”. www.aisf.or.jp
9. CBETA, Taishō T1331, 佛說灌頂經 (Consecration Scripture), fascicle 12. cbetaonline.dila.edu.tw
10. Michel Strickmann, Chinese Magical Medicine, Stanford University Press, 2002. (książka)

Linki sprawdzone 15 października 2026 r.

Tematy

• Archeologia i historia sztuki: Dunhuang, Nara, ikonografia
• Antropologia rytuałów uzdrawiania
• Budda Medycyny i medycyna tybetańska (Gyushi)
• Hipotezy i spory: Grecja i Indie