Судар ба түүний хувилбарууд: эхийн түүх

Мэдлэг

• Тогтоогдсон

  Эмийн Багшийн судрын (Бхайшажьягуру-сутра) хусны холтос дээр бичсэн санскрит гар бичмэлүүд нь 1931 оноос хойш олдож эхэлсэн, бичгийн хэв маягаар V–VI зуунд хамаарагдах Гилгитийн гар бичмэлд багтдаг. Энэ цуглуулга 2017 оноос ЮНЕСКО-гийн «Дэлхийн санамж» бүртгэлд бий.

  Эх сурвалж 1 2

• Тогтоогдсон

  Налинакша Датт 1939 онд анхны хэвлэлийг гаргасан. 1978 онд Грегори Шопен төвд хувилбар болон англи орчуулгатай шүүмжит хэвлэл («А редакц») нийтэлсэн. Шинэ Делийн гар бичмэлийн бүрэн факсимиле 2025 онд хэвлэгдсэн.

  Эх сурвалж 3 2 4

• Тогтоогдсон

  Хятад Ганжуурт хэд хэдэн орчуулга хадгалагдсан: Дхармагуптагийнх (615, T449), хамгийн их уншдаг Шюань Цзангийнх (650, T450), долоон Оточ Манлагийн тухай өгүүлдэг И Цзингийнх (707, T451).

  Эх сурвалж 5 6 7 8

• Маргаантай

  Илүү эртний хувилбар Абишигийн судрын (Guanding jing, T1331) 12-р боодолд байдаг бөгөөд уламжлалаар орчуулагч Шримитрад (IV зуун) холбогддог. Мишель Стрикман зэрэг олон судлаач үүнийг V зууны хятад зохиол гэж үздэг; энэ хувилбарын байр суурь маргаантай хэвээр.

  Эх сурвалж 9 10

• Тогтоогдсон

  Төвд Ганжуурт хоёр судар бий: нэг нь зөвхөн Оточ Манлад, нөгөө нь долоон бурханд зориулагдсан; Шопен төвд хоёр хувилбарыг хоёуланг нь хэвлүүлсэн.

  Эх сурвалж 2

• Маргаантай

  Судар яг хэзээ, хаана зохиогдсон нь тодорхойгүй. JAANUS-ийн тэмдэглэснээр III–V зууны хооронд хятад хэлнээ орчуулагдсан арван тав орчим зохиолд Оточ Манлагийн нэр гардаг бөгөөд түүнийг шүтэх ёс Төв Азид онцгой дэлгэрсэн бололтой.

  Эх сурвалж 8 2

• Итгэл

  Судрын өөрийнх нь өгүүлснээр Шагжмуни бурхан Манзушир бодисадвын хүсэлтээр Вайшалид энэ номыг айлдаж, Оточ Манлагийн арван хоёр ерөөл болон зүүн зүгийн ариун оронг дүрсэлсэн.

  Эх сурвалж 6

Эх сурвалж

1. UNESCO, Memory of the World Register: “Gilgit Manuscript” (inscribed 2017). www.unesco.org
2. Gregory Schopen, The Bhaiṣajyaguru-sūtra and the Buddhism of Gilgit, PhD thesis, Australian National University, 1978. openresearch-repository.anu.edu.au
3. Nalinaksha Dutt (ed.), Gilgit Manuscripts, vol. I, Srinagar / Calcutta, 1939. (ном)
4. J.-U. Hartmann, G. Melzer, T. Fukita (eds.), Gilgit Manuscripts in the National Archives of India, Facsimile Edition, vol. II.6: The Bhaiṣajyagurusūtra, National Archives of India / IRIAB Soka University, 2025 (announcement, H-Net). networks.h-net.org
5. CBETA, Taishō T449, 佛說藥師如來本願經 (Dharmagupta, 615). cbetaonline.dila.edu.tw
6. CBETA, Taishō T450, 藥師琉璃光如來本願功德經 (Xuanzang, 650). cbetaonline.dila.edu.tw
7. CBETA, Taishō T451, 藥師琉璃光七佛本願功德經 (Yijing, 707). cbetaonline.dila.edu.tw
8. JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), entry “Yakushi”. www.aisf.or.jp
9. CBETA, Taishō T1331, 佛說灌頂經 (Consecration Scripture), fascicle 12. cbetaonline.dila.edu.tw
10. Michel Strickmann, Chinese Magical Medicine, Stanford University Press, 2002. (ном)

Холбоосыг 2026 оны 10-р сарын 15-нд шалгасан.

Сэдвүүд

• Археологи ба урлагийн түүх: Дуньхуан, Нара, дүрслэл зүй
• Эдгээх зан үйлийн антропологи
• Оточ Манла ба төвд анагаах ухаан (Жүд ши)
• Таамаглал ба маргаан: Грек ба Энэтхэг