Kinh và các dị bản: lịch sử văn bản

Kiến thức

• Đã xác lập

  Các bản thảo tiếng Phạn trên vỏ cây bạch dương của Kinh Dược Sư (Bhaiṣajyaguru-sūtra) thuộc bộ bản thảo Gilgit, được phát hiện từ năm 1931 và được định niên đại theo cổ tự học vào thế kỷ V–VI. Bộ sưu tập được ghi vào Chương trình Ký ức Thế giới của UNESCO từ năm 2017.

  Nguồn 1 2

• Đã xác lập

  Nalinaksha Dutt công bố ấn bản đầu tiên năm 1939. Năm 1978, Gregory Schopen xuất bản một ấn bản phê bình («bản A») kèm bản Tây Tạng và bản dịch tiếng Anh. Năm 2025, bản chụp đầy đủ của bản thảo lưu tại New Delhi được phát hành.

  Nguồn 3 2 4

• Đã xác lập

  Đại tạng kinh chữ Hán lưu giữ nhiều bản dịch: của Đạt-ma-cấp-đa (615, T449), của Huyền Trang (650, T450), bản được tụng nhiều nhất, và của Nghĩa Tịnh (707, T451), nói về bảy vị Phật Dược Sư.

  Nguồn 5 6 7 8

• Còn tranh luận

  Một dị bản cổ hơn nằm ở quyển 12 của Kinh Quán Đỉnh (T1331), theo truyền thống được gán cho dịch giả Bạch-thi-lê-mật-đa-la (thế kỷ IV). Nhiều học giả, trong đó có Michel Strickmann, cho rằng đây là một tác phẩm soạn tại Trung Hoa vào thế kỷ V; địa vị của dị bản này vẫn còn tranh luận.

  Nguồn 9 10

• Đã xác lập

  Tạng kinh Tây Tạng có hai bộ kinh: một bộ dành riêng cho Phật Dược Sư, bộ kia cho bảy vị Phật; Schopen đã hiệu đính cả hai bản Tây Tạng.

  Nguồn 2

• Còn tranh luận

  Nơi chốn và thời điểm biên soạn chính xác của kinh không được biết. JAANUS ghi nhận rằng danh hiệu Phật Dược Sư xuất hiện trong khoảng mười lăm văn bản được dịch sang chữ Hán từ thế kỷ III đến thế kỷ V, và tín ngưỡng của Ngài dường như rất thịnh hành ở Trung Á.

  Nguồn 8 2

• Niềm tin

  Theo chính bản kinh, Đức Phật Thích-ca đã thuyết kinh này tại Tỳ-xá-ly theo lời thỉnh của Bồ-tát Văn-thù, mô tả mười hai đại nguyện của Phật Dược Sư và Tịnh độ phương Đông của Ngài.

  Nguồn 6

Nguồn

1. UNESCO, Memory of the World Register: “Gilgit Manuscript” (inscribed 2017). www.unesco.org
2. Gregory Schopen, The Bhaiṣajyaguru-sūtra and the Buddhism of Gilgit, PhD thesis, Australian National University, 1978. openresearch-repository.anu.edu.au
3. Nalinaksha Dutt (ed.), Gilgit Manuscripts, vol. I, Srinagar / Calcutta, 1939. (sách)
4. J.-U. Hartmann, G. Melzer, T. Fukita (eds.), Gilgit Manuscripts in the National Archives of India, Facsimile Edition, vol. II.6: The Bhaiṣajyagurusūtra, National Archives of India / IRIAB Soka University, 2025 (announcement, H-Net). networks.h-net.org
5. CBETA, Taishō T449, 佛說藥師如來本願經 (Dharmagupta, 615). cbetaonline.dila.edu.tw
6. CBETA, Taishō T450, 藥師琉璃光如來本願功德經 (Xuanzang, 650). cbetaonline.dila.edu.tw
7. CBETA, Taishō T451, 藥師琉璃光七佛本願功德經 (Yijing, 707). cbetaonline.dila.edu.tw
8. JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), entry “Yakushi”. www.aisf.or.jp
9. CBETA, Taishō T1331, 佛說灌頂經 (Consecration Scripture), fascicle 12. cbetaonline.dila.edu.tw
10. Michel Strickmann, Chinese Magical Medicine, Stanford University Press, 2002. (sách)

Liên kết được kiểm tra ngày 15 tháng 10 năm 2026.

Chủ đề

• Khảo cổ học và lịch sử nghệ thuật: Đôn Hoàng, Nara, hình tượng
• Nhân học về các nghi lễ chữa lành
• Phật Dược Sư và y học Tây Tạng (Gyushi)
• Giả thuyết và tranh luận: Hy Lạp và Ấn Độ