De soetra en haar versies: geschiedenis van de tekst

Kennis

• Vastgesteld

  Sanskriethandschriften op berkenbast van de Soetra van de Meester der Geneeskunde (Bhaiṣajyaguru-sūtra) behoren tot de Gilgit-handschriften, gevonden vanaf 1931 en paleografisch gedateerd in de 5e–6e eeuw. De verzameling staat sinds 2017 in het UNESCO-register Geheugen van de Wereld.

  Bronnen 1 2

• Vastgesteld

  Nalinaksha Dutt publiceerde in 1939 een eerste editie. In 1978 bracht Gregory Schopen een kritische editie uit («redactie A») met de Tibetaanse versie en een Engelse vertaling. In 2025 verscheen een volledig facsimile van het handschrift in New Delhi.

  Bronnen 3 2 4

• Vastgesteld

  De Chinese canon bewaart verschillende vertalingen: die van Dharmagupta (615, T449), die van Xuanzang (650, T450), de meest gereciteerde, en die van Yijing (707, T451), die over zeven Medicijnboeddha’s spreekt.

  Bronnen 5 6 7 8

• Omstreden

  Een oudere versie staat in de 12e rol van de Soetra van de wijding (Guanding jing, T1331), die de traditie toeschrijft aan de vertaler Śrīmitra (4e eeuw). Veel onderzoekers, onder wie Michel Strickmann, zien er eerder een Chinese compositie uit de 5e eeuw in; de status van deze versie blijft omstreden.

  Bronnen 9 10

• Vastgesteld

  De Tibetaanse canon bevat twee soetra’s: de ene gewijd aan de Medicijnboeddha alleen, de andere aan de zeven Boeddha’s; Schopen gaf beide Tibetaanse versies uit.

  Bronnen 2

• Omstreden

  De precieze plaats en datum van ontstaan van de soetra zijn onbekend. JAANUS merkt op dat de naam van de Medicijnboeddha voorkomt in een vijftiental teksten die tussen de 3e en 5e eeuw in het Chinees zijn vertaald, en dat zijn verering in Centraal-Azië bijzonder populair lijkt te zijn geweest.

  Bronnen 8 2

• Geloof

  Volgens de soetra zelf onderwees de Boeddha Śākyamuni haar in Vaiśālī op verzoek van de bodhisattva Mañjuśrī, waarbij hij de twaalf geloften van de Medicijnboeddha en diens Zuivere Land in het Oosten beschreef.

  Bronnen 6

Bronnen

1. UNESCO, Memory of the World Register: “Gilgit Manuscript” (inscribed 2017). www.unesco.org
2. Gregory Schopen, The Bhaiṣajyaguru-sūtra and the Buddhism of Gilgit, PhD thesis, Australian National University, 1978. openresearch-repository.anu.edu.au
3. Nalinaksha Dutt (ed.), Gilgit Manuscripts, vol. I, Srinagar / Calcutta, 1939. (boek)
4. J.-U. Hartmann, G. Melzer, T. Fukita (eds.), Gilgit Manuscripts in the National Archives of India, Facsimile Edition, vol. II.6: The Bhaiṣajyagurusūtra, National Archives of India / IRIAB Soka University, 2025 (announcement, H-Net). networks.h-net.org
5. CBETA, Taishō T449, 佛說藥師如來本願經 (Dharmagupta, 615). cbetaonline.dila.edu.tw
6. CBETA, Taishō T450, 藥師琉璃光如來本願功德經 (Xuanzang, 650). cbetaonline.dila.edu.tw
7. CBETA, Taishō T451, 藥師琉璃光七佛本願功德經 (Yijing, 707). cbetaonline.dila.edu.tw
8. JAANUS (Japanese Architecture and Art Net Users System), entry “Yakushi”. www.aisf.or.jp
9. CBETA, Taishō T1331, 佛說灌頂經 (Consecration Scripture), fascicle 12. cbetaonline.dila.edu.tw
10. Michel Strickmann, Chinese Magical Medicine, Stanford University Press, 2002. (boek)

Links gecontroleerd op 15 oktober 2026.

Onderwerpen

• Archeologie en kunstgeschiedenis: Dunhuang, Nara, iconografie
• Antropologie van genezingsrituelen
• De Medicijnboeddha en de Tibetaanse geneeskunde (Gyushi)
• Hypothesen en debatten: Griekenland en India