โซริกในไม่กี่คำ: อภิธานศัพท์เล็ก ๆ ของการแพทย์ทิเบต

การแพทย์ทิเบตแบบดั้งเดิมมีหลายชื่อ คือโซวา ริกปะ ("ศาสตร์แห่งการเยียวยา") เรียกย่อว่าโซริก เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าหมอโดยตำนานต้นกำเนิด (ดู ตันตระทั้งสี่) นี่คือคำบางคำ

คำพื้นฐาน

• โซวา ริกปะ (གསོ་བ་རིག་པ): "ศาสตร์แห่งการเยียวยา" ชื่อทิเบตของการแพทย์แผนดั้งเดิม
• กยูชิ (རྒྱུད་བཞི): "ตันตระทั้งสี่" ตำรารากฐาน
• เมนปะ: แพทย์
• เมน: ยา มักเป็นส่วนผสมของพืช แร่ธาตุ และสิ่งอื่นในรูป "เม็ด" แบบดั้งเดิม
• เมนลา (སྨན་བླ): "ปรมาจารย์แห่งยา" พระนามของพระพุทธเจ้าหมอ

ธาตุทั้งสาม

กรอบทฤษฎีของโซริกตั้งอยู่บนหลักสามประการ เรียกว่าเนียปะ ("ข้อบกพร่อง") คือลุง ("ลม") ทริปะ ("น้ำดี") และเบเคน ("เสมหะ") ไม่ได้หมายถึงสารในความหมายของการแพทย์สมัยใหม่ แต่เป็นหมวดหมู่ที่ใช้อธิบายการทำงานของกายและใจ

ความเชื่อมโยงกับพิษสามประการ

ประเพณีโยงหลักสามประการนี้กับพิษสามประการของใจ คือความยึดติดกับลม ความเกลียดชังกับน้ำดี ความหลงกับเสมหะ เป็นความสอดคล้องเชิงสัญลักษณ์ แสดงว่าเหตุใดพระพุทธเจ้าหมอจึงได้รับการวิงวอนทั้งเพื่อกายและใจ (ดู สุขภาพจิตวิญญาณและการแพทย์)

ข้อชี้แจงสำคัญ

อภิธานศัพท์นี้ให้ไว้เพื่อทำความเข้าใจวัฒนธรรม ไม่ใช่คู่มือการดูแลรักษา หากมีปัญหาสุขภาพใด ๆ โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ

แหล่งอ้างอิง

Tibetan Buddhist Encyclopedia, รายการ "Sowa Rigpa" และ "Three Humors"; Men-Tsee-Khang, การแนะนำการแพทย์ทิเบต; Rubin Museum of Art, Project Himalayan Art, บทความเรื่องจิตรกรรมการแพทย์

อ่านบทความนครวัด: กษัตริย์ผู้สร้างโรงพยาบาลหนึ่งร้อยสองแห่งภายใต้สายพระเนตรพระพุทธเจ้าหมอ

ดูแคตตาล็อกทั้งหมด