Lapis

Artikelen

De Medicijnboeddha-mantra: tekst, betekenis en gebruik

Een zin van enkele woorden, al meer dan duizend jaar gereciteerd, en wat elk woord betekent.

Tibetaanse mandala
Tibetaanse mandala · 1801–1900 · Rubin Museum of Art

De korte Medicijnboeddha-mantra is een van de meest gereciteerde in het Tibetaanse boeddhisme. Er is ook een lange versie (dharani) aan het einde van de soetra: in de vertaling van Xuanzang spreekt de Boeddha zelf haar uit voor de verzamelde gemeenschap, als bescherming voor wie hem aanroept.

De tekst

In het Sanskriet: tadyathā oṃ bhaiṣajye bhaiṣajye mahābhaiṣajye bhaiṣajyarāja samudgate svāhā.

In Tibetaanse uitspraak hoort men vaak: ‘Tayata om bekandze bekandze maha bekandze radza samudgate soha’. In Japan en China reciteert men vaker de naam van de Boeddha, of een weergave van de dharani in Chinese tekens.

Woord voor woord

  • tadyathā: ‘aldus’, een formule die de mantra inleidt.
  • oṃ: heilige openingsklank.
  • bhaiṣajye, bhaiṣajye: ‘geneesmiddel, geneesmiddel’.
  • mahābhaiṣajye: ‘groot geneesmiddel’.
  • bhaiṣajyarāja samudgate: ‘koning der geneesmiddelen, verrezen’ of ‘opgekomen’.
  • svāhā: slotformule, ‘zo zij het’.

De precieze vertaling is omstreden: mantra’s zijn in de eerste plaats overgeleverde klanken, vóór ze zinnen zijn. Leraren maken onderscheid tussen de letterlijke betekenis en wat de beoefening wil wekken.

Een middel voor de geest

In de boeddhistische lezing is het ‘geneesmiddel’ van de mantra in de eerste plaats het middel tegen de drie vergiften: begeerte, woede, onwetendheid. Ziekten van het lichaam zijn lijden dat de Boeddha erkent, maar die behandelen is niet wat de mantra belooft. Zie het artikel over spirituele gezondheid.

In de praktijk

In de traditie wordt de mantra gereciteerd met een mala, terwijl men zich de blauwe Boeddha voorstelt, en de recitatie wordt opgedragen aan het welzijn van alle wezens. Leraren herinneren eraan dat het een spirituele beoefening is en geen behandeling. Om de mantra te horen, zie de rubriek muziek en mantra’s; om de beoefening van een leraar te leren, zie Diensten. Het verloop van een sessie wordt uitgelegd in dagelijkse beoefening.

Bekijk de hele catalogus