Sutra Buddy Medycyny: opowieść o wędrującym tekście
Rękopis na korze brzozowej, pielgrzymujący mnich, przybyły tłumacz: jak sutra z Indii stała się jednym z najczęściej czytanych tekstów Azji Wschodniej.
Tekst zaczyna się w Waiśali, mieście starożytnych Indii. Budda przebywa tam z wielkim zgromadzeniem mnichów, bodhisattwów, królów i istot ze wszystkich światów. Bodhisattwa Mańdżuśri wstaje i prosi go, by opowiedział o zaletach innego Buddy, daleko na wschodzie, którego imię będzie pomocą w trudnościach dla istot przyszłych pokoleń. Budda się zgadza: tak zaczyna się Sutra Buddy Medycyny (Bhaiṣajyaguruvaiḍūryaprabharāja-sūtra).
Co opowiada sutra
Tekst jest krótki i ma prosty plan. Najpierw opis Buddy z odległej krainy i jego dwunastu wielkich ślubów. Potem opis jego czystej krainy, jego bodhisattwów i jego dobrodziejstw. Wreszcie praktyczne rady: jak go czcić, jak recytować jego imię, jakie ofiary przygotować. Pod koniec bodhisattwa zwany Wybawcą (Jiutuo, w wersji Xuanzanga) pyta Anandę o „dziewięć przedwczesnych śmierci” i o to, co można zrobić, by ich uniknąć. Opisane obrzędy (zapalanie lamp, zawieszanie chorągwi, ofiary) przedstawiono jako sposoby budzenia życzliwości i mądrości oraz czczenia pamięci zmarłych.
Rękopis znaleziony koło Gilgit
W 1931 roku miejscowi koło Gilgit, w Karakorum, natknęli się przypadkiem na zbiór rękopisów na korze brzozowej w zrujnowanej stupie. Są sanskryckie, pisane pismem zwanym „gilgit-bamijańskim”. Wśród nich jest Sutra Buddy Medycyny. Wydał ją w 1939 roku Nalinaksha Dutt w serii Gilgit Manuscripts i jest to najstarsza znana wersja sanskrycka. To piękna niespodzianka: tekst, znany dotąd tylko z przekładów, istniał naprawdę w tej postaci w Indiach lub na ich granicach.
Przekłady chińskie
W Chinach sutrę tłumaczono kilkakrotnie. Wczesna wersja, przypisywana Śrimitrze, pochodzi z IV wieku. Dharmagupta dał kolejną w 615 roku, za dynastii Sui. Najsłynniejsza jest wersja Xuanzanga z 650 roku, mnicha, który przemierzył Azję Środkową i Indie, by przywieźć teksty; leży ona u podstaw większości recytacji w Chinach, Korei, Japonii i Wietnamie. W 707 roku Yijing, inny wędrowny mnich, który wrócił z Indii morzem, przedstawił wersję dłuższą, opisującą nie jednego, lecz siedmiu Buddów Medycyny. Przekłady te są przechowywane w kanonie chińskim (Taishō 449–451).
Tekst w Tybecie
Tekst jest też zachowany w tybetańskim Kangjurze, gdzie istnieją zarówno wersja „jednego Buddy”, jak i wersja „siedmiu tathagatów”. Ośmiu Buddów Medycyny, których wizerunki zdobią tak wiele klasztorów, pochodzi z tej tradycji.
Dlaczego odniosła taki sukces
W społeczeństwach, w których choroba, ubóstwo i wojna były blisko każdego, Budda, którego śluby obiecują pomoc, pożywienie, odzież i sprawiedliwość, przemawiał do wszystkich. W Japonii modlitwa za żonę cesarza dała początek Yakushi-ji w 680 roku; historię opisuje artykuł o Yakushi-ji.
Czytanie sutry dzisiaj
Istnieją przekłady na francuski i angielski, z komentarzami; znajdziesz je w dziale książki. Pobieżna lektura zajmuje mniej niż godzinę. Sutra brzmi jak modlitwa, nie jak traktat medyczny: zobacz artykuł o zdrowiu duchowym.
Źródła
Nalinaksha Dutt, Gilgit Manuscripts, t. I (Śrinagar, 1939); Raoul Birnbaum, The Healing Buddha (1979); Taishō Tripiṭaka 449–451. Daty najstarszych przekładów są przypisaniami tradycji.
Przeczytaj artykułDwanaście ślubów Buddy Medycyny, jeden po drugim