Bhaiṣajyaguru, Menla, Yaoshi, Yakushi: nama mengikut negara

Buddha Perubatan mengembara dari India ke Tibet, China, Korea, Jepun dan Vietnam. Pada setiap peringkat namanya diterjemahkan, dan setiap terjemahan menceritakan sesuatu tentang apa yang orang dengar di dalamnya. Mengetahuinya juga membantu apabila mencari buku, muzik atau barang.

Glosari

• Sanskrit: Bhaiṣajyaguru (“guru segala ubat”), bentuk panjang Bhaiṣajyaguru-vaiḍūrya-prabhā-rāja, “raja cahaya lapis lazuli”.
• Tibet: Sangye Menla (སངས་རྒྱས་སྨན་བླ), “Buddha guru segala ubat”. “Men” bermaksud ubat, “la” ialah guru.
• China: Yaoshi Fo (药师佛; 藥師佛 dalam aksara tradisional), atau Yaoshi Liuliguang Rulai, “Tathagata cahaya liuli”.
• Jepun: Yakushi Nyorai (薬師如来), dengan mesra “O-Yakushi-san”.
• Korea: Yaksa Yeorae (약사여래) atau Yaksabul.
• Vietnam: Phật Dược Sư, atau Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai.
• Mongolia: Otoch Manla (Оточ Манла). Perkataan “manla” dipinjam daripada “menla” Tibet.
• Perancis: Bouddha de la médecine; Jerman: Medizinbuddha; Melayu: Buddha Perubatan.

“Doktor” atau “guru”?

Bhaiṣajya bermaksud “ubat”; guru, di sini, “guru”. Penterjemah Cina menyampaikan idea itu sebagai yaoshi, “guru segala ubat”; aksara shi (師) sama seperti dalam “cikgu”. Yakushi dalam bahasa Jepun hanya mengambil dua aksara ini (薬師). “Buddha Perubatan” dalam bahasa Melayu justeru ialah terjemahan bebas: teks itu bercakap tentang guru segala ubat, bukan doktor dalam erti kata moden.

Perkataan “lapis lazuli” dan misterinya

Vaiḍūrya dalam bahasa Sanskrit menjadi baidurya dalam bahasa Tibet, liuli (琉璃) dalam bahasa Cina dan ruri (瑠璃) dalam bahasa Jepun. Sarjana masih membincangkan batu apakah yang pada mulanya dimaksudkan oleh perkataan itu: beril, mata kucing atau lapis lazuli; dalam penggunaan bahasa Cina, liuli malah bermaksud kaca berwarna. “Lapis lazuli” ialah terjemahan yang lazim dan paling mengesankan. Artikel tentang batu itu menceritakan lebih lanjut kisah ini.

Mengapa ia penting

Buku yang sama mungkin disenaraikan di bawah “Yakushi” di Jepun dan di bawah “Menla” di kedai buku Tibet. Kotak carian dalam katalog menerima semua nama ini: cuba “薬師”, “Menla” atau “lapis”.

Baca artikelCara memilih patung Buddha Perubatan

Lihat seluruh katalog